YAŞAMAYA DAİR

Nazım Hikmet

1

Yaşamak şakaya gelmez,
büyük bir ciddiyetle yaşayacaksın
                    bir sincap gibi mesela,
yani, yaşamanın dışında ve ötesinde hiçbir şey beklemeden,
                    yani bütün işin gücün yaşamak olacak.

Yaşamayı ciddiye alacaksın,
yani o derecede, öylesine ki,
mesela, kolların bağlı arkadan, sırtın duvarda, 
yahut kocaman gözlüklerin,
                    beyaz gömleğinle bir laboratuvarda
                            insanlar için ölebileceksin,
                    hem de yüzünü bile görmediğin insanlar için,
                    hem de hiç kimse seni buna zorlamamışken,
                    hem de en güzel en gerçek şeyin
                            yaşamak olduğunu bildiğin halde.

Yani, öylesine ciddiye alacaksın ki yaşamayı, 
yetmişinde bile, mesela, zeytin dikeceksin,
          hem de öyle çocuklara falan kalır diye değil, 
          ölmekten korktuğun halde ölüme inanmadığın için,
                      yaşamak yanı ağır bastığından.

2

Diyelim ki, ağır ameliyatlık hastayız,
yani, beyaz masadan,
          bir daha kalkmamak ihtimali de var.
Duymamak mümkün değilse de biraz erken gitmenin kederini 
biz yine de güleceğiz anlatılan Bektaşi fıkrasına, 
hava yağmurlu mu, diye bakacağız pencereden, 
yahut da sabırsızlıkla bekleyeceğiz
                      en son ajans haberlerini.

Diyelim ki, dövüşülmeye değer bir şeyler için,
                      diyelim ki, cephedeyiz.
Daha orda ilk hücumda, daha o gün
                      yüzükoyun kapaklanıp ölmek de mümkün.
Tuhaf bir hınçla bileceğiz bunu,
                      fakat yine de çıldırasıya merak edeceğiz
                      belki yıllarca sürecek olan savaşın sonunu.

Diyelim ki hapisteyiz,
yaşımız da elliye yakın,
daha da on sekiz sene olsun açılmasına demir kapının. 
Yine de dışarıyla birlikte yaşayacağız,
insanları, hayvanları, kavgası ve rüzgarıyla
                                yani, duvarın ardındaki dışarıyla.

Yani, nasıl ve nerede olursak olalım
              hiç ölünmeyecekmiş gibi yaşanacak...

3

Bu dünya soğuyacak,
yıldızların arasında bir yıldız,
                        hem de en ufacıklarından,
mavi kadifede bir yaldız zerresi yani,
                        yani bu koskocaman dünyamız.

Bu dünya soğuyacak günün birinde,
hatta bir buz yığını
yahut ölü bir bulut gibi de değil,
boş bir ceviz gibi yuvarlanacak
                        zifiri karanlıkta uçsuz bucaksız.

Şimdiden çekilecek acısı bunun,
duyulacak mahzunluğu şimdiden.
Böylesine sevilecek bu dünya
"Yaşadım" diyebilmen için...

ON LIVING

Nazım Hikmet

1

Life cannot be taken lightly,
you have to live with great seriousness
                    like a squirrel for example,
I mean, without expecting anything other than or beyond living itself,
                   making it your sole occupation to live. 

You have to take living seriously,
I mean to such a degree, in such a way that,
for instance, your hands tied behind, your back to the wall,
or your large glasses,
                    with your white shirt in a laboratory
                            you’ll be able to die for people,
                    even for those whose faces you’ve never seen, 
                    even when no one has forced you to,
                    even as you know the most beautiful, the most real thing of all
                            is to live.

What I mean to say is, you must take living so seriously that 
even in your seventies, for instance, you’ll plant olives,
          and not because it will stay for your kids or anything, 
          but because you don’t believe in death even as you fear it, 
                      because living outweighs it. 

2

Suppose, we are patients waiting on a major operation,
I mean, there is a chance,
          that we never get up from the white table.
And even if it is impossible to not feel the grief of leaving a little early
we’ll still laugh at the Bektaşi jokes being told, 
look out the window, to see if it may rain, 
or wait with great impatience
                      the latest news from the agency.
Suppose, for something worth fighting for,
                      suppose we are on the front lines.
Just there in that first attack, on the first day
                      it is possible to collapse and die.
We’ll know this with a strange vengeance,
                      but we will still be deliriously curious
                      about the end of a war that may take many years.
Let’s say we are in jail,
our age close to fifty,
and let it be still eighteen years till the iron gates open. 
Still we’ll live with the outside,
with the people, animals, the fight and wind, 
                                I mean, with the outside world beyond the wall.

What I mean to say is, regardless of where and how we are, 
              life will be lived as if there won’t be death...

3

The world will grow cold,
a star among the stars,
                        and even one of the tiniest ones,
a star speck on the blue velvet so to speak,
                       this immense world of ours.

This world will grow cold one day,
and not like a mass of ice,
or a dead cloud,
it will roll like the empty shell of a walnut
                        in pitch darkness, boundless.

Its pain will set in already,
the sadness felt from now.
That’s the way the world has to be loved
For you to be able to say “I have lived”...